13 kłamstw o odżywianiu, które doprowadziły świat do chorób i otyłości

13 Kłamstwo o odżywianiu - okładka

Co jeść a czego nie jeść? Co nas truje a co leczy?

Opinii jest tak wiele, jak wielu jest ekspertów. Niestety tak samo jak wielu ekspertów jest samozwańczych bądź stronniczych, tak wiele opinii to po prostu wyssane z palca bujdy. Niewszyscy weryfikują źródło swoich informacji. Istnieje tendencja, by wierzyć to co przeczyta się w gazecie lub obejrzy w telewizji, odnajdzie w Internecie, bo – jak wiadomo – to bardzo wiarygodne źródła informacji, bezstronne i prowadzone przez najwyższej klasy ekspertów. Ci mniej ufni opierają się na badaniach. Czy umieją jednak prawidłowo ocenić ich wiarygodność – to zupełnie inna opowieść.

Są na szczęście także instytucje, jak Harvard Mediacal School czy McGill Office for Science and Society oraz inne instytucje, jak Authority Nutrition, które zajmują się weryfikowaniem badań i studiów i wyciąganiem wniosków z wniosków w nich zawartych. Jest to wiedza na zupełnie innym poziomie zaawansowania. Skąd wiem? Miałam przyjemność ukończyć kurs odnośnie żywienia organizowany przez kanadyjski McGill University.

Trafiliśmy niedawno na fantastyczny artykuł opublikowany oryginalnie przez ‘Authority Nutrition’, który mnóstwo badań podsumowuje. Ujęte jest to w klamrę tematyczną trzynastu kłamstw dotyczących odżywiania, które sprawiają, że świat jest chory i gruby. Podążając na linkiem, znajdziesz artykuł a w nim odniesienia do źródeł naukowych. Nie będę więc ich cytować w tekście poniżej.

Trafiliśmy niedawno na fantastyczny artykuł opublikowany oryginalnie przez ‘Authority Nutrition’, który mnóstwo badań podsumowuje. Ujęte jest to w klamrę tematyczną trzynastu kłamstw dotyczących odżywiania, które sprawiają, że świat jest chory i gruby. Podążając na linkiem, znajdziesz artykuł a w nim odniesienia do źródeł naukowych. Nie będę więc ich cytować w tekście poniżej.

Większość naszych Czytelników płynnie mówi po angielsku, jeśli jednak nie jesteś jednym z nich, przygotowaliśmy dla Ciebie podsumowanie.

Zaznaczam, że artykuł ten jest przestawieniem w języku polskim treści opublikowanych przez wspomniany wyżej ‘Authority Nutrition’. Poniższy artykuł nie stanowi on zaleceń medycznych ani dietetycznych i nie zachęca do zmian zachowań. Decyzja zawsze pozostaje w rękach Czytelnika.

13 kłamstw o odżywianiu

Kłamstwo: Jajka szkodzą

Prawda: Jajka są wspaniałe dla naszego zdrowia

13 Kłamstw o odżywianiu - jajka

Zawarte w nich substancje odżywcze wystarczają, by przemienić pojedynczą komórkę w samodzielny organizm (kurczaczkaJ ). Nie bez powodu określane są więc multiwitaminami natury. Jednak przez lata toczyły się debaty wskazujące na szkodliwość jajek.

Okazały się bzdurne. Cholesterol zawarty w jajkach nie podnosi poziomu złego cholesterolu w naszych organizmie. Wręcz odwrotnie. Podnosi stany dobrego cholesterolu. Jedzenie jajek nie jest też związane z chorobami serca. Zawarte w nich antyoksydanty chronią oczy. Są także świetnym źródłem choliny, substancji, która chroni mózg i na której niedobór cierpi około 90% populacji.

Bonus: Pomimo zawartego w nich tłuszczu, jajka mogą pomóc stracić na wadze.

Kłamstwo: Licz kalorie by schudnąć

Prawda: Licząc, uwzględniaj źródło kalorii

13 Kłamstwo o odżywianiu - Kalorie

Błędem jest wierzyć, że by regulować wagę wystarczy kontrolować ilość kalorii. Bardzo ważne jest także, z jakiego źródła kalorie pochodzą, gdyż trawione są w inny sposób. Dodatkowo, to, co spożywamy w bezpośredni sposób wpływa na nasze hormony, które odpowiadają za:

  • to kiedy jemy
  • to ile jemy
  • ilość spalanych przez nas kalorii

Dla przykładu: kalorie pochodzące z białek zwiększają tempo przemiany materii i redukują apetyt. Mogą też przyczynić się do rozwoju tkanki mięśniowej, co spala kalorie.

Kłamstwo: Tłuszcze nasycone to cichy zabójca

Prawda: Tłuszcze nasycone są nieszkodliwe

13 Kłamstw o odżywianiu

Choć od lat istnieje wierzenie, że tłuszcze nasycone szkodzą naszemu zdrowiu, badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazują, że tłuszcze nasycone są nieszkodliwe. Nie istnieje żaden związek (zbadano 347.747 osób) pomiędzy konsumpcją nasyconych kwasów tłuszczowych a ryzykiem chorób serca. Dodatkowo, nie tylko nie podnoszą one poziomu złego cholesterolu a czynią go mniej szkodliwym i podnoszą poziom dobrego cholesterolu.

Masełko, zawsze Cię kochałam!

Kłamstwo: Duża ilość białka szkodzi kościom i nerkom

Prawda: Powyższe to nieprawda

13 Kłamstw o odżywianiu - białka

Panuje opinia, że spożywanie zbyt dużej ilości białka przyczynia się do uszkodzenia kości. Krótkotrwale, owszem, zwiększona konsumpcja białek przyczynia się do zwiększonego wydalania wapnia ale to, co się naprawdę liczy, to konsekwencje długoterminowe. A te są zupełnie inne: jedzenie dużej ilości białek zwiększa gęstość kości i obniża ryzyko złamań w podeszłym wieku.

Prawdą pozostaje, że zalecą się ograniczenie ilości białka przy chorobach nerek. Jednakże dla osób cieszących się dobrym zdrowiem białka nie tylko są zdrowe, ale także ograniczają ryzyko symptomów powodujących choroby nerek: cukrzycę oraz wysokie ciśnienie tętnicze.

Dodatkowo, dieta bogata w białko prowadzi do innych benefitów zdrowotnych jak wzrost masy mięśniowej, redukcja tkanki tłuszczowej oraz zmniejszone ryzyko niektórych chorób, jak na przykład choroby układu wieńcowo-naczyniowego.

Kłamstwo: Każdy powinien jeść wypieki razowe

Prawda: Pszenica jest źródłem wielu problemów zdrowotnych

13 Kłamstw o odżywianiu - pszenica

Zacznijmy od tego, że pszenica jest głównym źródłem glutenu w diecie. Najnowsze badania wykazują, że znaczny procent populacji świata jest na nią wrażliwy. Osoby nie tolerujące glutenu mogą doświadczać objawów takich jak:

  • problemy z trawieniem
  • bóle
  • wzdęcia, zaparcia i biegunki
  • zmęczenie
  • uszkodzenie wyściółki jelit

Istnieją też kontrolowane badania kliniczne, w których gluten kojarzony jest z różnymi zaburzeniami pracy mózgu, wliczając w to schizofrenię, autyzm i pewien rodzaj ataksji. Dodatkowo, jedno z badań wskazuje, iż w okresie tak krótkim jak 12 tygodni, pszenica niełuskana (pełnoziarnista) przyczynia się do wzrostu czynników powodujących choroby układu krążenia.

Pszenica pełnoziarnista rzeczywiście jest mniej niezdrowa, jednak najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia zdrowotnego jest po prostu wykluczyć pszenicę.

Jeśli jesteś ciekawy/ciekawa aspektów zdrowotnych związanych z jedzeniem mąki i zbóż, zapraszam do lektury serii dotyczącej glutenu.

Kłamstwo: Kawa szkodzi

Prawda: Kawa stanowi główne źródło antyoksydantów i chroni przed chorobami

13 Kłamstw o odżywianiu - kawa

Kawa, choć cieszy się uznaniem dla swojego smaku, nie ma zbyt dobrej opinii ze zdrowotnego punktu widzenia.

Prawdą jest, że kawa krótkoterminowo nieznacznie podnosi ciśnienie krwi. Jednakże badania wykazują, że kawa może redukować ryzyko pewnych chorób, takich jak cukrzyca typu 2, choroby Alzheimera i Parkinsona oraz marskość wątroby.

Kawa wywiera też korzystny wpływ na mózg: poprawia ogólne funkcjonowanie mózgu a także nastrój, pamięć, czas reakcji, czujność.

Bonus: Kawa jest pełna antyoksydantów. W dietach wielu krajów stanowi ich główne źródło, lokując się przez antyoksydantami pochodzącymi z warzyw i owoców (łącznie).

Zachęcamy też do przeczytania artykułu o tym, jak naprawdę działa kawa. Pamiętaj też, żeby rozróżniać kawę od kofeiny. Choć zazwyczaj występują razem – nie są tym samym.

Kłamstwo: Czerwone mięso jest niezdrowe

Prawda: Przetwory mięsne są niezdrowe, czerwone mięso jest nieszkodliwe

13 Kłamstw o odżywianiu - czerwone mięso

Podczas gdy przetwory mięsne powiązane są z wieloma chorobami, spożywanie nieprzetworzonego czerwonego mięsa nie wywołuje chorób układu krążenia ani cukrzycy typu 2 (zbadano 1.218.380 osób). Jest natomiast pełne witamin, minerałów, wysokiej jakości białek i innych składników, które są ważne dla naszego ciała i mózgu.

Należy natomiast unikać przypalania mięsa, gdyż to może okazać się szkodliwe dla naszego zdrowia.

Kłamstwo: Najzdrowsza dieta to dieta niskotłuszczowa, wysokowęglowodanowa

Prawda: Dieta ta nie wpływa na osoby zdrowe, chorym zaś szkodzi

13 Kłamstw o odżywianiu - dieta niskotłuszczowa

Epidemia nadwagi zaczęła się mniej więcej w tym samym okresie, kiedy zaczęto zalecać dietę niskotłuszczową, wysokowęglowodanowa. Choć może ona być dobrym wyborem dla osób aktywnych i zdrowych, jej efekty nie są znaczne. Natomiast dla osób z nadwagą, zespołem metabolicznym i cukrzycą, dieta ta może być szkodliwa.

Kłamstwo: Oleje rafinowane i roślinne są zdrowe

Prawda: Oleje te są niezdrowe jedzone w zbyt dużych ilościach

13 Kłamstw o odżywianiu - oleje

Mówi się o nich, że są zdrowe, gdyż niektóre badania wykazują, że zawarte w nich wielonienasycone kwasy tłuszczowe obniżają ryzyko zachorowań na choroby serca. Istnieją jednak dwa typy tych kwasów: Omega 3 i Omega 6. Kluczem jest zachowanie między nimi równowagi. Tymczasem, większość ludzi spożywa zbyt dużo kwasów typu Omega 6 (zawartych w olejach) a zbyt mało Omega 3 (zawartych w rybach i zwierzętach karmionych trawą). Badania wykazują, że nadmiar kwasów Omega 6 w organizmie może zwiększać ryzyko wystąpienia stanów zapalnych. Co ważniejsze, oleje rafinowane i roślinne połączone są ze znacznym wzrostem ryzyka chorób serca, które są główną przyczyną śmierci na świecie.

Jeśli chcesz poprawić swoje zdrowie, ogranicz więc spożycie kwasów Omega 6 a zwiększ Omega 3.

Uwaga: Informacje o olejach rafinowanych i roślinnych nie dotyczą oleju kokosowego i oliwy z oliwek (a także kilku innych), które nie zawierają dużej ilości Omega 6 i są bardzo zdrowe.

Kłamstwo: Diety niskowęglowodanowe są nieefektywne i szkodliwe

Prawda: Diety te pomagają przy leczeniu otyłości, zespołu metabolicznego i cukrzycy typu 2

13 Kłamstw o odżywianiu - dieta niskowęglowodanowa

Diety uchodzą za bardzo niezdrowe ze względu na wysoką zawartość tłuszczu w pożywieniu. Jednakże zdecydowana większość badań potwierdza, że:

  • prowadzą one do znacznego obniżenia ciśnienia
  • prowadzą do utraty masy ciała większej niż na diecie niskotłuszczowej, (nawet) przy braku restrykcji na ilość spożytych kalorii
  • podnoszą one poziom dobrego cholesterolu we krwi
  • zmieniają zły cholesterol w mniej szkodliwy
  • mają bardzo pozytywny wpływ na cukrzycę typu 2, obniżają poziom cukru we krwi i redukują potrzebę leków
  • są łatwiejsze do przestrzegania niż diety niskotłuszczowe (prawdopodobnie dlatego, że nie ograniczają ilości dozwolonych kalorii i nie wywołują tym głodu)

Przechodzenie na dietę nieskowęglowodanową nie jest potrzebne, jeśli jesteś zdrowy. Natomiast specjaliści zalecają je dla osób otyłych, cierpiących na zespół metaboliczny i cukrzycę typu 2.

Kłamstwo: Każdy powinien ograniczyć sód

Prawda: Nie ma dowodów wspierających to, by osoby zdrowe ograniczały sód

13 Kłamstw o odżywianiu - sód

Większość ludzi spożywa około 3400mg sodu dziennie, podczas gdy zalecana ilość to 1500-2300mg (3/4 do 1 łyżeczki soli). Zredukowanie ilości soli rzeczywiście może przyczynić się do nieznacznego zmniejszenia ciśnienia tętniczego, szczególnie dla wysokociśnieniowców. Należy jednak pamiętać, że wysokie ciśnienie nie jest nigdy przyczyną śmierci, stanowi ono ryzyko, ale nie chorobę.

Co ciekawe, choć przeprowadzono wiele badań dotyczących ograniczenia spożywania sodu i ryzyka chorób układu krążenia i śmierci, żadnej zależności nie wykazano, nawet u osób z wysokim ciśnieniem.

Inne badania wykazały, że zbyt mała ilość sodu może być szkodliwa, prowadząc do sytuacji takich jak oporność na insulinę, podniesiony poziom złego cholesterolu we krwi oraz zwiększone ryzyko śmierci przy żółtaczce typu 2.

Kłamstwo: Cukier jest zły, gdyż zawiera puste kalorie

Prawda: Cukry (i słodziki) mają negatywny wpływ na zdrowie

13 Kłamstw o odżywianiu - cukier

Negatywne efekty spożywania nadmiaru cukru wychodzą daleko poza otyłość. Powoduje on wiele poważnych chorób.

Cukier zawiera dużo kalorii, jednak niewiele składników odżywczych. Jednak jest to dopiero wierzchołek góry lodowej. W zależności od rodzaju cukru, może wywoływać on różne negatywne efekty.

Fruktoza wpływa negatywnie na metabolizm i zwiększa ryzyko otyłości. Spożywana w dużych ilościach odkłada się w wątrobie i może powodować różne choroby. Dodatkowo, może prowadzić do odporności na insulinę, podniesiony poziom cukru we krwi i podniesiony poziom cholesterolu.

Do tego, organizm, który spożywa fruktozę, w przeciwieństwie do popularnej glukozy, nie wysyła do mózgu sygnału sytości, co powoduje iż jemy więcej i – w efekcie – tyjemy.

Uwaga: Dotyczy to cukrów, którymi sami słodzimy, nie tych naturalnych zawartych w owocach.

Spożywany w nadmiarze, cukier powiązany jest z wieloma chorobami, wliczając w to nadwagę, choroby serca, cukrzycę typu 2 a nawet raka.

Kłamstwo: Od jedzenia tłuszczu jesteś tłusty

Prawda: Jesteś tłusty jeśli Twoja dieta jest nieprawidłowa (a nie tłusta)

13 Kłamstw o odżywianiu

Zdawać by się mogło, że to logiczne: jesz tłuszcz – jesteś tłusty. Tymczasem, prawda jest bardziej skomplikowana. Pomimo iż jeden gram tłuszczu dostarcza znacznie więcej kalorii niż jeden gram węglowodanów i białek, diety wysokotłuszczowe w samej swojej naturze nie tuczą. Zależy to od kontekstu. Dieta obfita w węglowodany i tłuszcze powoduje otyłość, ale nie ze względu na tłuszcz.

Wiele badań potwierdza, że diety wysokotłuszczowe (i nisko-węglowodanowe) przyczyniają się do utraty wagi.

Uff.

13 kłamstw o odżywianiu zdemaskowanych.

I tak, może Ci się to nie podobać. Może to być niezgodne z tym, o czym czytasz w gazetach czy słyszysz w telewizji. Wiele zagadnień, szczególnie temat tłuszczu czy kawy, wzbudzają bardzo zaciekłe dyskusje wśród ludzi, z jakimi je poruszamy.

Sami dietetycy też czasami pukają się w czoło czytając niektóre twierdzenia, które padły w tym artykule. Bo w szkole uczono inaczej. Szkół jest wiele, organizmów jest wiele, a nauka oparta jest na założeniach, które nie pozwalają pszczołom latać.

Autorytety, którym my wierzymy i ufamy, uczą tego, o czym przeczytałeś/przeczytałaś powyżej.

Ty znasz swoje ciało. Obserwuj je. Wiedz, co mu służy a co nie, na takim poziomie, na jakim jest to możliwe z punktu widzenia użytkownika. I nie traktuj tego artykułu jako poradę lekarską bo takim nie jest. Nie stanowi zaleceń w sensie zdrowotnym i autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za rezultaty Twoich działań.

Zachęcamy natomiast to tego, żeby swoje żywienie jeszcze raz przemyślał/przemyślała. Dowiedział/dowiedziała się więcej. To, co wczoraj było pewne, dziś już pewne nie jest. Warto o tym pamiętać.

Podobał Ci się ten artykuł? Uważasz go za wartościowy? Może zechcesz podzielić się z nim znajomymi na Facebooku? Możliwe, że ktoś z nich powinien go przeczytać!

2 thoughts on “13 kłamstw o odżywianiu, które doprowadziły świat do chorób i otyłości

  1. Super artykuł! Tylko powinno być “oporność na insulinę”, a nie “odporność”, bo to są dwa kompletnie inne zjawiska 🙂

  2. Bardzo fajny artykuł. Super, że poruszyłeś ten temat, gdyż rożne porady żywieniowe właściwie wprowadzają w błąd. Najważniejsze to bilansować dietę i wyrabiać prawidłowe nawyki żywieniowe. Ja uczę pacjentów jak świadomie się odżywiać i nie bać się jeść tłuszczu, białka i węglowodanów. Pozdrawiam

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.